Η Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας έχει επωμιστεί επί σειρά δεκαετιών το κύριο βάρος της λιγνιτικής δραστηριότητας για την ενεργειακή τροφοδοσία της χώρας. Η μακροχρόνια αυτή βιομηχανική δραστηριότητα συνεπάγεται μια σύνθετη και συσσωρευμένη περιβαλλοντική επιβάρυνση.
Η πραγματικότητα αυτή καθιστά νομικά, ηθικά και επιστημονικά επιβεβλημένη τη λήψη αντισταθμιστικών μέτρων, με έμφαση στη συνεχή, συστηματική και επιστημονικά τεκμηριωμένη επιδημιολογική επιτήρηση και την ενίσχυση των δομών δημόσιας υγείας της περιοχής. Στο πλαίσιο αυτό, οι υπογράφοντες Σύλλογοι Καρκινοπαθών Δυτικής Μακεδονίας, ενεργώντας ως νόμιμοι κοινωνικοί εταίροι, καταθέτουν το παρόν Υπόμνημα επί της ΣΜΠΕ του ΠΠΑ 2026-2030. Στόχος είναι η ενσωμάτωση στρατηγικών κατευθύνσεων, ώστε η πρόσφατα εξαγγελθείσα χρηματοδότηση για τη δημιουργία του Κέντρου Ολιστικής Διαχείρισης Καρκίνου στο «Μποδοσάκειο» Νοσοκομείο Πτολεμαΐδας (ύψους 27 εκατ. ευρώ) να μην περιοριστεί σε επίπεδο υλικοτεχνικής υποδομής, αλλά να αποτελέσει έναν ολοκληρωμένο, βιώσιμο ερευνητικό και θεραπευτικό πυλώνα
Εξειδικευμένοι Άξονες Προτάσεων και Αντισταθμιστικών Μέτρων
Άξονας Α: Θεσμική Διεκδίκηση «Ειδικής Ζώνης Κλινικής Έρευνας» & Προσέλκυση Επενδύσεων R&D
Η ανάπτυξη διεθνών κλινικών μελετών φάσης ΙΙ και ΙΙΙ συνιστά κρίσιμο παράγοντα για τη διασφάλιση της πρόσβασης των ασθενών σε καινοτόμες θεραπείες αιχμής, συμπληρώνοντας τις υφιστάμενες διαδικασίες και τα κανάλια της εγχώριας αγοράς φαρμάκου.
Πρόταση: Εισηγούμαστε την περίληψη ειδικής πρόβλεψης στο ΠΠΑ 2026-2030 για τη θεσμική διεκδίκηση —σε συνεργασία με τα συναρμόδια Υπουργεία Υγείας, Εθνικής Οικονομίας & Οικονομικών και Ανάπτυξης— του χαρακτηρισμού της Περιφέρειας ως «Ειδικής Ζώνης Κλινικής Έρευνας». Στο πλαίσιο αυτό, προτείνεται η διαμόρφωση ενός ειδικού, χωρικά προσδιορισμένου πλαισίου παροχής κινήτρων (π.χ. μέσω του μηχανισμού συμψηφισμού του επενδυτικού clawback με δαπάνες Έρευνας & Ανάπτυξης), για κλινικές μελέτες που διεξάγονται αποκλειστικά εντός των δημόσιων δομών υγείας της Δυτικής Μακεδονίας.
Στόχος: Η διασφάλιση της πρώιμης, απρόσκοπτης και δωρεάν πρόσβασης των ογκολογικών ασθενών σε υπό δοκιμή καινοτόμα θεραπευτικά πρωτόκολλα εντός της Περιφέρειάς τους.
Άξονας Β: Συμβολή στην Αντιμετώπιση της Υποστελέχωσης μέσω Επιστημονικών Κινήτρων
Η ενίσχυση του επιστημονικού και ερευνητικού κύρους των τοπικών νοσοκομειακών μονάδων αποτελεί καθοριστικό παράγοντα για την προσέλκυση και διατήρηση υψηλής εξειδίκευσης ιατρικού δυναμικού στην περιφέρεια.
Πρόταση: Η ενσωμάτωση στον στρατηγικό σχεδιασμό της δημιουργίας σύγχρονων, πιστοποιημένων Μονάδων Κλινικών Μελετών (ClinicalResearchUnits).
Στόχος: Η συμμετοχή σε διεθνή ερευνητικά δίκτυα θα λειτουργήσει ως ισχυρό κίνητρο για την προσέλκυση νέων, εξειδικευμένων Ογκολόγων, Αιματολόγων και άλλων ερευνητών, συμβάλλοντας ουσιαστικά στην αντιμετώπιση της υποστελέχωσης των τοπικών δομών του ΕΣΥ.
Άξονας Γ: Ακαδημαϊκή Διασύνδεση, Προστασία Δεδομένων & Περιβαλλοντική Έρευνα
Το νέο Κέντρο Ολιστικής Διαχείρισης Καρκίνου οφείλει να διασυνδεθεί οργανικά με το Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας για την παραγωγή έγκυρων επιστημονικών δεδομένων.
Πρόταση: Θεσμοθέτηση και χρηματοδότηση Τοπικού Αρχείου Νεοπλασιών, με ρητή πρόβλεψη για την απόλυτη συμμόρφωση με το ισχύον εθνικό και ευρωπαϊκό πλαίσιο προστασίας προσωπικών δεδομένων (GDPR) και τη διασφάλιση του ιατρικού απορρήτου. Δημιουργία εξειδικευμένου Τμήματος Περιβαλλοντικής Έρευνας του Καρκίνου, με αντικείμενο τη συστηματική, επιστημονική μελέτη και αποτίμηση της αλληλεπίδρασης των ειδικών περιβαλλοντικών παραγόντων της περιοχής με την καρκινογένεση.
Άξονας Δ: Κοινωνικά Αντισταθμιστικά Μέτρα & Υποστήριξη Ασθενών
Στο πλαίσιο των συμβατικών υποχρεώσεων των αναδόχων φορέων (φαρμακοβιομηχανία / Ερευνητικοί Οργανισμοί – CROs) που θα δραστηριοποιούνται ερευνητικά στην Ειδική Ζώνη, προτείνεται η θεσμοθέτηση συγκεκριμένων ανταποδοτικών κοινωνικών παροχών:
Κάλυψη Δαπανών Logistics:
– Πλήρης και απευθείας κάλυψη των τεκμηριωμένων εξόδων μετακίνησης, διαμονής και σίτισης των ασθενών και των συνοδών τους για τις ανάγκες των μελετών.
– Γραφείο Συνηγορίας Ασθενών (PatientAdvocacyDesk): Λειτουργία διακριτής δομής εντός των νοσοκομειακών μονάδων, με τη θεσμική συμμετοχή των Τοπικών Συλλόγων Καρκινοπαθών, για τη διασφάλιση της διαφάνειας, της ηθικής δεοντολογίας και της έγκυρης ενημέρωσης των ασθενών. Τεκμηριωμένος Προσυμπτωματικός Έλεγχος: Χρηματοδότηση τεκμηριωμένων προγραμμάτων προσυμπτωματικού ελέγχου του πληθυσμού, σε πλήρη εναρμόνιση με τις εθνικές κατευθυντήριες οδηγίες, με έμφαση στις δυσπρόσιτες και απομακρυσμένες περιοχές της Περιφέρειας.
– “Ανάπτυξη περιφερειακού δικτύου παροχής εξειδικευμένης ψυχοογκολογικής φροντίδας και ψυχοκοινωνικής υποστήριξης, απευθυνόμενου σε ογκολογικούς ασθενείς και στα μέλη του οικογενειακού τους περιβάλλοντος (πρωτογενείς φροντιστές)”.
Συμπέρασμα / Αίτημα
Η διαδικασία της απολιγνιτοποίησης και της Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης επιβάλλει τη λήψη ολιστικών μέτρων για την περιβαλλοντική, κοινωνική και υγειονομική θωράκιση της Δυτικής Μακεδονίας. Αιτούμαστε την πλήρη ενσωμάτωση των ανωτέρω προτάσεων στη ΣΜΠΕ του ΠΠΑ 2026-2030 και την άμεση σύγκληση διευρυμένης τεχνικής σύσκεψης της Διεύθυνσης Περιβάλλοντος και Χωρικού Σχεδιασμού με την Περιφερειακή Αρχή, το Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας, την 3η ΥΠΕ και τους Συλλογικούς Φορείς Ασθενών, με σκοπό την εξειδίκευση και θεσμική τροχοδρόμηση των ανωτέρω αξόνων.
Υ.Γ.
Ευχαριστούμε τον Δήμο Εορδαίας, για τη βοήθεια και την στήριξη των προτάσεών μας.
Με τιμή,
Για τους Συλλόγους Καρκινοπαθών Δυτικής Μακεδονίας:
1.Σύλλογος Καρκινοπαθών Εορδαίας 2.Σύλλογος Καρκινοπαθών Κοζάνης
3.Σύλλογος Καρκινοπαθών Φλώρινας
Χρυσούλα Κροκαροπούλου
4.Σύλλογος γονέων παιδιών και ενηλίκων με νεοπλασματικές ασθένειες και φίλων αυτών «ΜΑΖΙ ΣΟΥ» Καστοριάς
5.Σύλλογος Καρκινοπαθών Αμυνταίου και περιχώρων «ΜΑΖΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΖΩΗ»
6.Σύλλογος Αλληλεγγύης και Εθελοντισμού Γρεβενών «ΕΛΠΙΔΑ» – και Τμήμα καρκινοπαθών.»
Επιστημονικός Σύμβουλος:
Δρ. Θανάσης Μπαγκατζούνης
Διδάκτωρ Ιατρικής
Ακτινοθεραπευτής-Ογκολόγος
