Υπάρχουν κάποιες στιγμές που ένα απλό γράμμα μπορεί να σου θυμίσει πόσο σημαντικό είναι να αισθάνεσαι ότι η πατρίδα σου σε υπολογίζει, σε σέβεται και αναγνωρίζει ότι εξακολουθείς να αποτελείς κομμάτι της, ακόμη κι αν ζεις χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά.
Εδώ και περίπου 30 χρόνια, ως Έλληνας με διπλή υπηκοότητα, ελληνική και ισπανική, βιώνω κάτι που πραγματικά με κάνει να αισθάνομαι τιμημένος. Κάθε φορά που υπάρχουν εκλογές στην Ισπανία, στις οποίες έχω δικαίωμα συμμετοχής ως εκλογέας εξωτερικού, το ισπανικό κράτος φροντίζει να μου αποστείλει στην Ελλάδα το εκλογικό υλικό. Μου δίνει τη δυνατότητα να ψηφίσω ταχυδρομικά ή αυτοπροσώπως στο προξενείο, ενώ παράλληλα μπορώ να ενημερωθώ ηλεκτρονικά και να κατεβάσω τα ψηφοδέλτια από τις επίσημες ιστοσελίδες. Κάθε φορά που ανοίγω έναν τέτοιο φάκελο, αισθάνομαι ότι η χώρα της οποίας είμαι πολίτης δεν με έχει ξεχάσει. Ότι εξακολουθεί να θέλει τη γνώμη μου και να αναγνωρίζει το δικαίωμά μου να συμμετέχω στις αποφάσεις που αφορούν το μέλλον της. Και αυτό, για μένα, είναι κάτι πολύ περισσότερο από μια εκλογική διαδικασία. Είναι μια έμπρακτη αναγνώριση της σχέσης του πολίτη με την πατρίδα του.
Αυτή ακριβώς η προσωπική εμπειρία με κάνει να βλέπω με ιδιαίτερο ενδιαφέρον όσα έγιναν στην Ελλάδα. Στις 4 Μαρτίου 2026 η Βουλή των Ελλήνων ψήφισε με 201 ψήφους υπέρ τις διατάξεις για την καθιέρωση της επιστολικής ψήφου των Ελλήνων του εξωτερικού στις βουλευτικές εκλογές. Μια σημαντική θεσμική αλλαγή, που επιτρέπει στους Έλληνες πολίτες που ζουν εκτός συνόρων να συμμετέχουν στις εθνικές εκλογές από τον τόπο κατοικίας τους, χωρίς να χρειάζεται να ταξιδέψουν στην Ελλάδα. Στην ομιλία του στη Βουλή, ο Πρωθυπουργός αναφέρθηκε στην ανάγκη να διευκολυνθεί η συμμετοχή των αποδήμων, θυμίζοντας μάλιστα ότι στις ευρωεκλογές του 2024 σχεδόν 40.000 συμπολίτες μας από το εξωτερικό επέλεξαν την επιστολική ψήφο. Αξίζει να θυμόμαστε ότι στις βουλευτικές εκλογές του 2023 είχαν εγγραφεί στους ειδικούς εκλογικούς καταλόγους εξωτερικού μόλις 25.610 Έλληνες, με το τότε περιοριστικό πλαίσιο. Σήμερα, με τη διεύρυνση της δυνατότητας εγγραφής, ανοίγεται ο δρόμος για πολύ μεγαλύτερη συμμετοχή. Και εδώ βρίσκεται μια σημαντική διάκριση που πρέπει να κάνουμε. Σύμφωνα με το Υπουργείο Εξωτερικών, ο Ελληνισμός της διασποράς αριθμεί εκατομμύρια ανθρώπους σε περισσότερες από 80 χώρες. Δεν είναι όλοι Έλληνες πολίτες και δεν έχουν όλοι δικαίωμα ψήφου. Είναι όμως εκατομμύρια άνθρωποι που διατηρούν δεσμούς με την Ελλάδα, ενώ υπάρχει και ένας πολύ μεγάλος αριθμός Ελλήνων πολιτών στο εξωτερικό που μπορεί να συμμετέχει στην εκλογική διαδικασία.
Στη σύγχρονη εποχή της παγκοσμιοποίησης, η σχέση των ανθρώπων με τις πατρίδες τους δεν περιορίζεται πλέον στα γεωγραφικά σύνορα. Ένας Έλληνας μπορεί να ζει και να εργάζεται στη Γερμανία, στην Αμερική, στην Αυστραλία ή στο Ηνωμένο Βασίλειο και να εξακολουθεί να στηρίζει την Ελλάδα με πολλούς τρόπους. Να στέλνει χρήματα στην οικογένειά του, να αγοράζει ακίνητα, να επενδύει στον τόπο του, να δημιουργεί επιχειρηματικές συνεργασίες και να μεταφέρει τεχνογνωσία και εμπειρίες. Σύμφωνα με στοιχεία του ΟΟΣΑ, μόνο το 2023 η Ελλάδα δέχθηκε περίπου 500 εκατομμύρια ευρώ σε εμβάσματα από Έλληνες που ζουν στο εξωτερικό. Και φυσικά, η ίδια πραγματικότητα ισχύει και αντίστροφα. Εκατοντάδες χιλιάδες αλλοδαποί ζουν και εργάζονται στην Ελλάδα, δημιουργούν οικογένειες, επιχειρήσεις και θέσεις εργασίας, ενώ πολλοί από αυτούς στέλνουν χρήματα και στηρίζουν τις οικογένειές τους στις χώρες καταγωγής τους. Αυτή είναι η πραγματικότητα του σημερινού κόσμου. Οι άνθρωποι μετακινούνται, δημιουργούν, εργάζονται, επενδύουν και διατηρούν δεσμούς με περισσότερες από μία χώρες. Γι’ αυτό θεωρώ ότι η διευκόλυνση της συμμετοχής των Ελλήνων του εξωτερικού δεν είναι μόνο ένα ζήτημα δημοκρατίας. Είναι και ένας τρόπος να κρατήσουμε ζωντανή τη σχέση μας με ανθρώπους που μπορούν να προσφέρουν πολλά στην πατρίδα, ακόμη κι αν η καθημερινότητά τους βρίσκεται μακριά από αυτήν.
Δεν πρέπει να θυμόμαστε τον απόδημο Ελληνισμό μόνο στις εθνικές επετείους και στις μεγάλες εκδηλώσεις. Πρέπει να του δίνουμε πραγματικό χώρο και ουσιαστικό ρόλο στις αποφάσεις που αφορούν το μέλλον της Ελλάδας. Δεν έχει σημασία αν κάποιος γεννήθηκε στην Αθήνα, στην Κοζάνη, στη Μελβούρνη ή στο Τορόντο. Η σχέση με την πατρίδα δεν τελειώνει όταν κάποιος περάσει τα σύνορα. Η προσωπική μου εμπειρία από την Ισπανία, εδώ και τρεις δεκαετίες, μου έχει δείξει πόσο σημαντικό είναι ένα κράτος να διατηρεί αυτή τη σχέση ζωντανή. Να αναζητά τη συμμετοχή των πολιτών του, να τους δίνει τη δυνατότητα να ψηφίζουν και να τους κάνει να αισθάνονται ότι εξακολουθούν να ανήκουν σε μια κοινή προσπάθεια. Χαίρομαι που και η Ελλάδα προχωρά προς αυτή την κατεύθυνση. Γιατί δεν ζητάμε προνόμια. Ζητάμε ισότιμη συμμετοχή, αναγνώριση και σεβασμό. Ζητάμε να μπορούμε να αποφασίζουμε για το μέλλον της πατρίδας μας, όπου κι αν βρισκόμαστε. Γιατί η Ελλάδα δεν τελειώνει στα σύνορά της. Υπάρχει μια δεύτερη, μια τρίτη, μια Ελλάδα σε κάθε γωνιά του πλανήτη. Άνθρωποι που εργάζονται, δημιουργούν, προοδεύουν και εξακολουθούν να κοιτούν προς την πατρίδα. Και αυτή η Ελλάδα αξίζει να έχει φωνή, συμμετοχή και ουσιαστικό ρόλο στο αύριο της χώρας μας.
