Σοβαρές αντιδράσεις και ερωτήματα έχει προκαλέσει σε εργαζόμενους των αιμοδοσιών αλλά και ασθενείς το νέο πληροφοριακό σύστημα αιμοδοσίας που προβλέπει το άρθρο 36 νέου νομοσχεδίου του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης.
Η κυβέρνηση σχεδιάζει τη δημιουργία ενός νέου κεντρικού ψηφιακού συστήματος, το οποίο θα λειτουργεί υπό το Υπουργείο Υγείας και το Εθνικό Κέντρο Αιμοδοσίας ΕΚΕΑ, με τεχνική διαχείριση από την ΗΔΥΚΑ. Στόχος της μεταρρύθμισης είναι η ενοποίηση και διαλειτουργικότητα των συστημάτων υγείας, καθώς και η επιτάχυνση ψηφιακών έργων που χρηματοδοτούνται από το Ταμείο Ανάκαμψης.
Ωστόσο, σύλλογοι ασθενών με μεσογειακή αναιμία και δρεπανοκυτταρική νόσο, καθώς και εργαζόμενοι στην αιμοδοσία, εκφράζουν σοβαρές ανησυχίες για τις συνέπειες της αλλαγής.
Ο Πανελλήνιος Σύλλογος Πασχόντων από Μεσογειακή Αναιμία και Δρεπανοκυτταρική Νόσο (ΠΑΣΠΑΜΑ) υποστηρίζει ότι το ήδη υπάρχον σύστημα (e-Delphyn), που χρησιμοποιείται από το ΕΚΕΑ και αποτελεί βασικό εργαλείο διαχείρισης του αίματος, κινδυνεύει να υποβαθμιστεί ή να αντικατασταθεί χωρίς σαφές σχέδιο συνέχειας.
Οι ασθενείς φοβούνται ότι η δημιουργία νέου συστήματος χωρίς ξεκάθαρη σύνδεση με το υπάρχον μπορεί να οδηγήσει σε κατακερματισμό, παράλληλες υποδομές, επιχειρησιακή αστάθεια και πιθανή σπατάλη πόρων. Παράλληλα, εκφράζουν προβληματισμό για τη μεταφορά σημαντικών αρμοδιοτήτων στην ΗΔΥΚΑ, θεωρώντας ότι έτσι αποδυναμώνεται ο επιστημονικός και επιχειρησιακός ρόλος του ΕΚΕΑ.
Σύμφωνα με τον ΠΑΣΠΑΜΑ, το Υπουργείο Υγείας, με δημόσιες τοποθετήσεις του ίδιου του Υπουργού στις 26/03/2026 στη Βουλή, διαβεβαίωνε ότι το ενιαίο πληροφοριακό σύστημα αιμοδοσίας βρισκόταν ήδη σε πλήρη λειτουργία σε έξι νοσοκομεία της Αττικής, είχε ολοκληρωθεί η παραμετροποίηση και ο σχεδιασμός διασύνδεσης όλων των νοσοκομείων της Αττικής, και ότι το σύστημα αυτό αποτελούσε βασικό εργαλείο της πολιτικής συγκεντροποίησης και κεντρικής διαχείρισης αίματος.
«Ταυτόχρονα απέκρυπτε από το ΕΚΕΑ ότι στις 16/3/2026 υπέγραψε τρεις εκτελεστικές συμβάσεις για επιστροφή στα προηγούμενα συστήματα. Σήμερα, λίγες μόλις εβδομάδες αργότερα, το ίδιο Υπουργείο: χαρακτηρίζει το ίδιο έργο «πιλοτικό» προχωρά σε νέες εκτελεστικές συμβάσεις εκατομμυρίων ευρώ για «αναβάθμιση» των παλαιών τοπικών πληροφοριακών συστημάτων αιμοδοσίας», σημειώνει ο ΠΑΣΠΑΜΑ σε ανακοίνωσή του.
Οι εκπρόσωποι των πολυμεταγγιζόμενων ασθενών επισημαίνουν ότι το σύστημα e-Delphyn δεν αποτελεί απλώς μια εφαρμογή ανταλλαγής δεδομένων μεταξύ νοσοκομείων, αλλά τον κεντρικό μηχανισμό επιχειρησιακής λειτουργίας του ΕΚΕΑ. Μέσω αυτού υποστηρίζονται κρίσιμες λειτουργίες όπως η ιχνηλασιμότητα μονάδων αίματος, η διαχείριση αποθεμάτων σε πραγματικό χρόνο, η επεξεργασία αίματος και η διανομή παραγώγων αίματος.
Όπως υποστηρίζουν, η δημιουργία ενός νέου πληροφοριακού μοντέλου χωρίς σαφή πρόβλεψη για το πώς θα συνεχίσει να λειτουργεί το υφιστάμενο σύστημα δημιουργεί κίνδυνο επιχειρησιακής σύγχυσης, παράλληλων υποδομών και πιθανής διπλής χρηματοδότησης.
Η ρύθμιση παρουσιάζεται από την κυβέρνηση ως μέρος μιας ευρύτερης στρατηγικής συγκέντρωσης των έργων πληροφορικής υγείας σε έναν ενιαίο τεχνολογικό φορέα. Η διάταξη έχει ως βασικό σκοπό την ενοποίηση κρίσιμων ψηφιακών υποδομών.
Ερωτήματα
Ο Σύλλογος των ασθενών θέτει βασικά ερωτήματα προς την κυβέρνηση και τα συναρμόδια Υπουργεία. «Αν το e-Delphyn λειτουργεί ήδη και διαθέτει εθνική άδεια χρήσης για όλα τα νοσοκομεία της χώρας έως το 2028, γιατί απαιτούνται νέες συμβάσεις δεκάδων εκατομμυρίων ευρώ; Αν το ΕΚΕΑ είναι ο καθ’ ύλην αρμόδιος εθνικός φορέας για το αίμα, γιατί δεν προκύπτει σαφής θεσμική και επιστημονική σύμφωνη γνώμη του πριν από την υπογραφή των συμβάσεων; Πώς είναι δυνατόν να σχεδιάζεται νέο πληροφοριακό μοντέλο χωρίς να έχει εξασφαλιστεί η επιχειρησιακή συνέχεια των κρίσιμων λειτουργιών του ΕΚΕΑ; Πώς θα συνεχίσει να λειτουργεί το e-Delphyn στο ΕΚΕΑ, όταν το νέο μοντέλο ουσιαστικά το παρακάμπτει και επαναφέρει ενισχυμένα τα τοπικά κατακερματισμένα συστήματα; Τι θα γίνει από αύριο με τα ήδη έξι συνδεδεμένα Νοσοκομεία;», διερωτάται ο ΠΑΣΠΑΜΑ.
Στο ίδιο μήκος κύματος, ο Σύλλογος Εργαζομένων του ΕΚΕΑ «Ηλίας Πολίτης» επισημαίνει ότι υπάρχουν υπογεγραμμένες εκτελεστικές συμβάσεις από τον Μάρτιο του 2026, ύψους 14 εκατ. ευρώ, για την αναβάθμιση των υπαρχόντων πληροφοριακών συστημάτων των αιμοδοσιών με αγορά νέων αδειών χρήσης.
Ο Σύλλογος υποστηρίζει ότι δεν ζητήθηκε η θεσμική και επιστημονική γνωμοδότηση του ΕΚΕΑ για τη νέα διάταξη του νομοσχεδίου, το οποίο, όπως σημειώνει, είναι βάσει νόμου η αρμόδια Αρχή για το αίμα και τα προϊόντα αίματος σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο.
