Το στρες και οι δυσκολίες στην παιδική ηλικία δεν επηρεάζουν μόνο την ψυχική υγεία. Μπορούν επίσης να προκαλέσουν σοβαρές διαταραχές στο πεπτικό σύστημα, με επιπτώσεις που διαρκούν μια ολόκληρη ζωή.
Νέα έρευνα που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Gastroenterology αποκάλυψε ότι οι πρώιμες εμπειρίες έχουν τη δύναμη να «επαναπρογραμματίσουν» το σώμα, οδηγώντας σε χρόνια προβλήματα στο στομάχι.
Οι επιστήμονες του New York University επικεντρώθηκαν στη σύνδεση μεταξύ εγκεφάλου και εντέρου, διαπιστώνοντας ότι όταν ένα παιδί βιώνει έντονο στρες, αυτή διαταράσσεται.
Η διαταραχή αυτή μπορεί να εκδηλωθεί χρόνια αργότερα ως Σύνδρομο Ευερέθιστου Εντέρου, χρόνιος πόνος στο στομάχι ή προβλήματα κινητικότητας του εντέρου, όπως δυσκοιλιότητα και διάρροια.
Όπως δήλωσε η ερευνήτρια Kara Margolis σε σχετική ανακοίνωση: «Η έρευνά μας δείχνει ότι αυτοί οι στρεσογόνοι παράγοντες μπορούν να έχουν πραγματικό αντίκτυπο στην ανάπτυξη ενός παιδιού και ενδέχεται να επηρεάσουν τα προβλήματα του εντέρου μακροπρόθεσμα».
«Όταν επηρεάζεται ο εγκέφαλος, είναι πολύ πιθανό να επηρεάζεται και το έντερο. Τα δύο συστήματα επικοινωνούν 24 ώρες το 24ωρο, επτά ημέρες την εβδομάδα», πρόσθεσε.
Πώς έγινε η έρευνα και τι έδειξε
Η μελέτη εξέτασε τόσο πειραματικά μοντέλα σε ζώα όσο και μακροχρόνια δεδομένα από περισσότερα από 40.000 παιδιά στη Δανία και 12.000 στις Ηνωμένες Πολιτείες. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι η έκθεση σε στρες νωρίς στη ζωή, συνδέεται με υψηλότερα επίπεδα άγχους και πόνου στο έντερο.
Τα συμπτώματα στα πειραματόζωα διέφεραν ανάλογα με το φύλο: τα θηλυκά εμφάνιζαν συχνότερα διάρροια, ενώ τα αρσενικά ήταν πιο επιρρεπή στη δυσκοιλιότητα.
Στα παιδιά, εκείνα των οποίων οι μητέρες είχαν κατάθλιψη κατά τη διάρκεια ή μετά την εγκυμοσύνη, καθώς και όσα βίωσαν πιο δύσκολες συναισθηματικά παιδικές ηλικίες, είχαν αυξημένες πιθανότητες να εμφανίσουν πεπτικές διαταραχές ήδη από την ηλικία των 10 ετών.
Σε αντίθεση με τα ευρήματα στα ποντίκια, τα δεδομένα στους ανθρώπους δεν έδειξαν διαφορές μεταξύ αγοριών και κοριτσιών ως προς τα πεπτικά προβλήματα. Αυτό υποδηλώνει ότι το πρώιμο στρες μπορεί να επηρεάζει την υγεία του άξονα εγκεφάλου-εντέρου εξίσου και στα δύο φύλα κατά τα κρίσιμα στάδια ανάπτυξης.
Τα αποτελέσματα έδειξαν επίσης ότι τα συμπτώματα ελέγχονται από διαφορετικές «οδούς» στο σώμα. Για παράδειγμα, τα νεύρα που ρυθμίζουν την κινητικότητα του εντέρου είναι διαφορετικά από εκείνα που σχετίζονται με τον πόνο.
Αυτό σημαίνει ότι δεν υπάρχει μία και μοναδική θεραπεία για τα προβλήματα του εντέρου. Ένας ασθενής που έχει πόνο χωρίς διαταραχές κινητικότητας στο έντερο χρειάζεται διαφορετική αντιμετώπιση από κάποιον που έχει δυσκοιλιότητα αλλά δεν πονάει.
Στόχος οι εξατομικευμένες θεραπείες
Εντοπίζοντας αυτούς τους συγκεκριμένους βιολογικούς μηχανισμούς, οι επιστήμονες δηλώνουν ότι πλησιάζουν όλο και περισσότερο σε πιο εξατομικευμένες θεραπείες που στοχεύουν στη βασική αιτία των συμπτωμάτων.
Όπως επισημαίνει η Kara Margolis: «Όταν οι ασθενείς έρχονται με προβλήματα στο έντερο, δεν πρέπει να τους ρωτάμε μόνο αν είναι αγχωμένοι τώρα. Το τι συνέβη στην παιδική τους ηλικία είναι επίσης μια πολύ σημαντική ερώτηση που πρέπει να λαμβάνουμε υπόψη».
«Το αναπτυξιακό αυτό ιστορικό», καταλήγει «μπορεί τελικά να μας βοηθήσει να κατανοήσουμε καλύτερα πώς αναπτύσσονται ορισμένες διαταραχές της αλληλεπίδρασης εντέρου-εγκεφάλου και να τις αντιμετωπίζουμε με βάση συγκεκριμένους μηχανισμούς».
