Τα τελευταία χρόνια, η πρωτεΐνη έχει γίνει το πιο «μοδάτο» θρεπτικό συστατικό. Από γιαούρτια και μπάρες μέχρι μπισκότα, ζυμαρικά και ακόμη και… νερό με πρωτεΐνη, η αγορά κατακλύζεται από προϊόντα που υπόσχονται περισσότερη δύναμη, ενέργεια και μυϊκή ανάπτυξη. Όμως, σύμφωνα με γαστρεντερολόγους και διατροφολόγους, οι περισσότεροι από εμάς πιθανότατα λαμβάνουμε ήδη αρκετή – ίσως και περισσότερη από όση πραγματικά χρειαζόμαστε.
Η πρωτεΐνη είναι ζωτικής σημασίας για την υγεία μας: αποτελεί «δομικό λίθο» για τους μυς, ρυθμίζει το σάκχαρο του αίματος και μας παρέχει ενέργεια. Ωστόσο, όπως συμβαίνει με όλα τα θρεπτικά συστατικά, η υπερβολική κατανάλωση δεν είναι πάντα ωφέλιμη. Αντίθετα, μπορεί να προκαλέσει ανεπιθύμητες παρενέργειες.
Πόση πρωτεΐνη θεωρείται υπερβολική;
Οι ανάγκες διαφέρουν ανάλογα με την ηλικία, το φύλο, το βάρος, τη δραστηριότητα και τη γενική υγεία. Για τον μέσο ενήλικα, η συνιστώμενη ημερήσια πρόσληψη είναι περίπου 0,8 γραμμάρια ανά κιλό σωματικού βάρους. Αυτό σημαίνει ότι κάποιος 64 κιλών χρειάζεται γύρω στα 50 γραμμάρια την ημέρα, ενώ κάποιος 90 κιλών περίπου 70 γραμμάρια.
Αθλητές και άτομα άνω των 60 ετών μπορεί να χρειάζονται περισσότερη πρωτεΐνη, αλλά οι ειδικοί συνιστούν να μην ξεπερνάμε τα 2 γραμμάρια ανά κιλό την ημέρα για μεγάλο χρονικό διάστημα, καθώς η υπερβολή μπορεί να οδηγήσει σε προβλήματα.
4 σημάδια ότι το παρακάνετε με την πρωτεΐνη
Αν η πρόσληψή σας ξεπερνά συστηματικά τις ανάγκες σας, το σώμα συχνά στέλνει προειδοποιητικά σήματα. Σύμφωνα με τους ειδικούς, τα πιο συνηθισμένα είναι:
Κακή αναπνοή
Όταν μειώνονται οι υδατάνθρακες και αυξάνεται η πρωτεΐνη, το σώμα μπορεί να μπει σε κέτωση. Αυτό οδηγεί σε χαρακτηριστική «κετογονική αναπνοή», που γίνεται συχνά δυσάρεστη.
Πεπτικές διαταραχές
Η υπερβολική πρωτεΐνη είναι δύσκολη στην πέψη. Μπορεί να προκαλέσει διάρροια ή δυσκοιλιότητα, ειδικά αν η δίαιτα είναι φτωχή σε φυτικές ίνες λόγω έλλειψης υδατανθράκων.
Αφυδάτωση
Καθώς το σώμα διασπά τις πρωτεΐνες, παράγει ουρία, η οποία αποβάλλεται μέσω των νεφρών. Όσο περισσότερη πρωτεΐνη καταναλώνετε, τόσο περισσότερο καταπονούνται τα νεφρά και τόσο αυξάνονται οι απώλειες υγρών μέσω των ούρων.
Αύξηση βάρους
Η πρωτεΐνη δεν μετατρέπεται αυτόματα σε μυϊκή μάζα. Όταν ξεπερνά τις ανάγκες του οργανισμού, οι επιπλέον θερμίδες αποθηκεύονται ως λίπος.
Μακροπρόθεσμοι κίνδυνοι
Εκτός από τα άμεσα συμπτώματα, η υπερβολική κατανάλωση πρωτεΐνης μπορεί να συνδέεται με:
- Οστεοπόρωση, λόγω απώλειας ασβεστίου από τα οστά.
- Προβλήματα σε ήπαρ και νεφρά, καθώς καταπονούνται για να επεξεργαστούν τα παραπροϊόντα της πρωτεΐνης.
- Καρδιαγγειακές παθήσεις, ιδιαίτερα όταν η πρωτεΐνη προέρχεται κυρίως από κόκκινο και επεξεργασμένο κρέας.
- Μειωμένη ποικιλία μικροβιώματος, αν η διατροφή είναι υπερβολικά μονόπλευρη.
