Η Ευρωπαϊκή Ένωση βάζει πλέον στο επίκεντρο το βασικό δίπλωμα οδήγησης αυτοκινήτου, φέρνοντας σαρωτικές αλλαγές στο ισχύον καθεστώς.
Η αυτοκίνηση βρίσκεται εδώ και καιρό στο μικροσκόπιο της Ε.Ε., με τις Βρυξέλλες να προωθούν συνεχώς νέες ρυθμίσεις τόσο για τα αυτοκίνητα όσο και για τους οδηγούς. Για αρκετό καιρό, το μεγαλύτερο βάρος είχε πέσει στην τεχνολογία των μοτέρ, στην ηλεκτροκίνηση και στην προσπάθεια περιορισμού των θερμικών κινητήρων.
Τους τελευταίες μήνες, ωστόσο, οι κινήσεις της Ευρώπης δείχνουν πως πλέον η στρέφεται δυναμικά και σε ζητήματα ασφάλειας, εκπαίδευσης και ψηφιοποίησης.
Πιο συγκεκριμένα, βασική προτεραιότητα της Ευρώπης φαίνεται πως αποτελεί η εδραίωση ενός ενιαίου πανευρωπαϊκού συστήματος αδειών οδήγησης, το οποίο θα ισχύει σε όλα τα κράτη-μέλη και θα αλλάξει σημαντικά όσα γνωρίζουμε μέχρι σήμερα για τα διπλώματα.
Μία από τις σημαντικότερες αλλαγές αφορά το δίπλωμα κατηγορίας Β και συγκεκριμένα το μέγιστο επιτρεπόμενο βάρος του οχήματος που μπορεί να οδηγήσει ένας κάτοχός του. Μέχρι σήμερα, το όριο βρίσκεται στα 3.500 κιλά, ωστόσο η νέα ευρωπαϊκή κατεύθυνση θέλει να το αυξήσει στα 4.250 κιλά.
Η αλλαγή αυτή σχετίζεται άμεσα με την ηλεκτροκίνηση, καθώς τα ηλεκτρικά οχήματα και ιδιαίτερα τα μεγαλύτερα από αυτά, όπως τα vans, τα campers και τα επαγγελματικά μοντέλα, διαθέτουν σημαντικά βαρύτερες μπαταρίες, κάτι που αυξάνει αισθητά το συνολικό βάρος τους. Έτσι, πολλά ηλεκτρικά οχήματα μπορεί να ξεφεύγουν από τα όρια της κατηγορίας Β, παρά το γεγονός ότι πρακτικά ανήκουν στην ίδια κατηγορία χρήσης με αντίστοιχα θερμικά τους μοντέλα.
Η νέα πρόταση δίνει λύση σε αυτό το ζήτημα, αν και ξεκαθαρίζεται πως η αύξηση του ορίου δεν θα δίνεται αυτόματα σε όλους τους οδηγούς. Σύμφωνα με το σχέδιο που εξετάζεται, για να «ξεκλειδωθεί» το νέο όριο θα απαιτείται τουλάχιστον διετής εμπειρία οδήγησης, ενώ οι οδηγοί πιθανότατα θα πρέπει να περνούν και πρόσθετη εκπαίδευση για τη διαχείριση βαρύτερων οχημάτων.
Παράλληλα, η Ευρωπαϊκή Ένωση ετοιμάζει σημαντικές αλλαγές και στα ηλικιακά όρια απόκτησης διπλώματος. Στόχος είναι να εφαρμοστεί πανευρωπαϊκά το μοντέλο που ήδη υπάρχει στην Ελλάδα, δηλαδή η δυνατότητα οδήγησης από τα 17 έτη υπό προϋποθέσεις και με την παρουσία συνοδού.
Μια ακόμη αλλαγή που θα φέρει η Ε.Ε συνολικά για όλους τους νέους οδηγούς είναι η εισαγωγή της δοκιμαστικής περιόδου για τα πρώτα χρόνια μετά την απόκτηση του διπλώματος. Κατά τη διάρκειά της περιόδου αυτή, οι παραβάσεις θα τιμωρούνται αυστηρότερα, ενώ θα ισχύουν επιπλέον περιορισμοί, με την Ευρώπη να θέλει να περιορίσει σημαντικά τα τροχαία ατυχήματα στους νέους οδηγούς και στις νέες ηλικίες.
Ταυτόχρονα, η Ε.Ε. δίνει τεράστια έμφαση και στα σύγχρονα συστήματα ασφαλείας των αυτοκινήτων. Οι νέοι οδηγοί θα πρέπει να εκπαιδεύονται πλέον υποχρεωτικά στη χρήση των συστημάτων υποβοήθησης οδήγησης, όπως είναι το αυτόματο φρενάρισμα, η υποβοήθηση διατήρησης λωρίδας, οι αισθητήρες κόπωσης και τα υπόλοιπα ηλεκτρονικά βοηθήματα που πλέον είναι υποχρεωτικά στα νέα αυτοκίνητα.
Μία ακόμη κομβική αλλαγή είναι η πλήρης ψηφιοποίηση των αδειών οδήγησης, αφού όπως σας έχουμε αναφέρει πολλές φορές, το παραδοσιακό ροζ χάρτινο δίπλωμα θα αποτελέσει σταδιακά παρελθόν, με την νέα άδεια να είναι ουσιαστικά μια πλαστική κάρτα που παράλληλα θα ενσωματωθεί στα εθνικά συστήματα ψηφιακής ταυτότητας όλων των κρατών-μελών.
Οι οδηγοί θα μπορούν να έχουν το δίπλωμά τους απευθείας στο κινητό τους τηλέφωνο μέσω του ευρωπαϊκού ψηφιακού πορτοφολιού EUDI Wallet, ενώ οι αρχές κάθε χώρας θα έχουν άμεση πρόσβαση στα στοιχεία και στο ιστορικό του οδηγού μέσα από ενιαίο ευρωπαϊκό μητρώο.
Με αυτόν τον τρόπο, η Ευρώπη θέλει να περιορίσει τη γραφειοκρατία, να διευκολύνει τους ελέγχους και να εξαλείψει προβλήματα που εμφανίζονται σήμερα όταν ένας οδηγός κινείται ή εργάζεται σε διαφορετική χώρα της Ε.Ε.
Τέλος, να σημειωθεί πως παρότι οι βασικές κατευθύνσεις έχουν ήδη συμφωνηθεί σε ευρωπαϊκό επίπεδο, οι αλλαγές αναμένεται να εφαρμοστούν σταδιακά από το 2028 και μετά, με στόχο έως το 2030 όλα τα κράτη-μέλη να λειτουργούν με κοινό σύστημα και ενιαίους κανόνες για τα διπλώματα οδήγησης.
